น้ำพริกเสาะ

namprik shoa1

 

มะเขือเทศพื้นบ้านมีหลากหลายสายพันธุ์ แต่ละพันธุ์ก็มีรสและกลิ่นแตกต่างกัน อาหารพื้นบ้านแต่ละเมนูแต่ละภาคก็ใช้มะเขือเทศแตกต่างกันไปทำให้เกิดรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของแต่ละท้องถิ่น คนเมืองแม่สอดนิยมกินมะเขือเทศที่ผิวบางลูกแป้นและมีจีบคล้ายฟักทองจิ๋ว มีรสเปรี้ยวนิดๆ มีกลิ่มหอมเฉพาะตัว จะทำน้ำพริกหรือใส่แกงบ้านๆ จะเปรี้ยวนิดหวานหน่อยทำให้รสอาหารกลมกล่อม เรียกมะเขือเทศพันธุ์นี้ว่า "บ่เขือส้ม" เพราะมีรสออกเปรี้ยว 

มะเขือเทศพื้นบ้านโดยทั่วไปส่วนใหญ่แล้วจะเปลือกบางเนื้อเยอะ จึงไม่เป็นที่ต้องการของตลาดเนื่องจากเก็บได้ไม่นานเท่ามะเขือเทศพันธุ์ปรับปรุงที่ผิวหนาเก็บได้นาน รสชาติก็คล้ายกัน มะเขือเทศพื้นบ้านจึงหาได้ยากให้ตลาดทั่วไป แต่อย่างไรฉันก็ชอบรสชาติและกลิ่นของบ่เขือส้มมากกว่า ฉันเคยกินน้ำพริกอ่องที่ทำจากมะเขือเทศพันธุ์ปรับปรุงแล้วกลิ่นและรสชาติไม่ใช่น้ำพริกอ่องรสดั้งเดิมเลย ส่วนใหญ่ร้านอาหารพื้นเมืองจะใช้มะเขือเทศพันธุ์ปรับปรุงเนื่องจากหาซื้อได้ง่ายตามท้องตลาด ฉันลองค้นคำว่าน้ำพริกอ่องใน googleแทบหาภาพมะเขือเทศพื้นบ้านไม่เจอเลย จึงทำให้รสชาติน้ำพริกอ่องเปลี่ยนไปจากรสดั้งเดิมมากมาย

บ่เขือส้มหรือมะเขือเทศพื้นบ้าน ในตลาดบ้านเหนือ อ.แม่สอด เป็นที่นิยมของคนกินมาก จึงมีจำหน่ายหลายร้านมะเขือเทศพันธุ์ปรับปรุงจึงมีจำหน่ายน้อยร้านในตลาดแห่งนี้ ช่วงหน้าแล้งราคาดีทีเดียว 4 ลูก 20 บาท แต่ก็พอเอามาทำน้ำพริกได้ 1 ถ้วย หากใครได้ไปเดินตลาด บ้านๆ ทางภาคเหนือก็ลองซื้อมาทำน้ำพริกดูนะค่ะ 

เกริ่นมายาววันนี้ไม่ได้พาทำน้ำพริกอ่องหรอกค่ะ แต่จะทำน้ำพริกอีกชนิดหนึ่งที่ใช้บ่เขือส้มทำเท่านั้นจึงจะอร่อย เมนูนั้นคือ " น้ำพริกเสาะ" หรือ "น้ำพริกซอก" คือน้ำพริกมะเขือเทศพื้นบ้านปิ้งให้หอม คำว่าเสาะ หรือ ซอก เป็นภาษากำเมือง เป็นกิริยา ของการใช้สากครกบี้มะเชือเทศให้แตกคลุกเคล้ากับเครื่องน้ำพริกอื่นๆ ให้เข้ากัน 

วันนี้แม่มาเยี่ยมฉันที่กรุงเทพฯ ไม่ลืมหอบบ่เขือส้มมาฝากฉันพร้อมส่วนประกอบอื่นในการตำน้ำพริกเสาะ รู้ใจกันจริงๆ ไม่รอใช้ฉันชวนแม่ว่าเย็นนี้เรามาตำน้ำพริกเสาะกั๋นเต๊อะ (ลงมือทำกันเลย) 

namprik shoa2

เตรียมเครื่องน้ำพริก 

- มะเขือเทศพื้นบ้าน (บ่เขือส้ม) 5 ลูก เสียบไม้เหมือนลูกชิ้นปิ้งกับเตาถ่านไฟปานกลางถึงอ่อน ให้สุกผิวแตกให้น้ำในมะเขือเทศไหลออกมาสักพัก 

- น้ำพริกแห้ง  10  เมล็ด 

- กระเทียม  4-5 กลีบ คั่วให้เหลืองหอม 

- กระปิอย่างดี  1-2 ช้อนชาย่างไฟให้พอเหลือง (ขึ้นกับความเค็มของกระปิแต่ละแห่ง) ย่างกับเตาถ่านจะหอมกว่าเตาแก๊ส แต่หากไม่มีเตาถ่านก็ย่างกับเตาแก๊สก็ได้ หรือใช้วิธีย่างผ่านกระทะก็ได้ วันนี้ฉันไม่มีเตาถ่าน จึงตั้งกระทะบนเตาแก๊สย่างส่วนประกอบทั้งหมด 

ลงมือตำ 

- เมื่อเตรียมเครื่องพร้อม ก็ตั้งครกหิน ใส่พริก กระเทียมตำให้แหลก ใส่กระปิตำให้เข้ากัน 

- จากนั้นนำมะเขือเทศมาเสาะ คือบดๆ บี้ๆ คลุกๆ ให้เข้ากับเครื่องปรุงอื่นๆ เป็นอันเสร็จพิธี 

- ตักใส่ถ้วยน้ำพริก ใส่หอมป้อม (ผักชีพื้นบ้านใบละเอียดกว่าผักชีไทย) 

ถ้าจะพื้นเมืองของแท้ต้องใส่ใบกระเทียม แต่ว่าช่วงนี้หายากก็ใส่ใบหอมแทนไปก่อน วันนี้น้ำมะเขือเทศเยอะไปนิดเพราะย่างมะเขือเทศสุกไม่ทั่วแต่ก็อร่อยไม่ต่างกันมากค่ะ ทานกับผักกาดจ๊อน (ผักกาดเขียวปลีออกดอก) เพราะจะมีรสหวานกว่าต้นที่ยังไม่ออกดอก แตงกวา กระถิน เข้ากั้นเข้ากัน จะกินกับข้าวเหนียวข้าวสวยร้อนๆ ก็อร่อยเหาะเหมือนกัน เป็นอีกหนึ่งเมนูสุขภาพที่น่าลิ้มลอง ว่าแล้วก็ลงมือไปหามะเขือส้มพื้นบ้านมาลองทำกัน เมล็ดก็เก็บไว้ไปปลูกต่อได้อีกนะจะบอกให้ เพื่อช่วยกันฟื้นวัฒนธรรมพื้นเมืองแท้ๆ ขึ้นให้เป็นอัตลักษณ์และสร้างความภาคภูมิใจในภูมิปัญหาอาหารพื้นเมืองของไทยและสร้างความประทับใจแขกผู้มาเยือน

เคล็ด (ไม่) ลับ มะเขือเทศพื้นบ้าน เวลาย่างให้สุกเร็วขึ้น ให้เสียบไม้ตรงกลางลูก และทำให้น้ำพริกน้ำคลุกคลิกพอดีไม่แฉะเกิน ตอนตำไม่ต้องเติมน้ำนะคะ เพราะได้น้ำจากมะเขือเทศอยู่แล้ว 

Tags: อาหารพื้นบ้าน, แม่สอด, น้ำพริก

ของกินบ้านๆ

น้ำยาไก่บ้านฟักทอง สูตรดั้งเดิมบ้านน้อยนาดี...31 Jan 2018 05:32 - adminน้ำยาไก่บ้านฟักทอง สูตรดั้งเดิมบ้านน้อยนาดี  ตั้งแต่เมื่อครั้งงานประชันพ่อครัวแม่ครัวบ้านบ้านกับเชฟเมืองกรุง มีเมนูประทับใจมากมายหลายเมนู หนึ่งในนั้นก็เห็นจะเป็น น้ำยาไก่บ้านฟักทอง สูตรดั้งเดิม บ้านน้อยนาดี-ทุ่งยายชี ต.ท่าตะเกียบ อ.สนามช...
ทำเส้นขนมจีน 3 สูตรเด็ด แบบมืออาชีพ...12 May 2017 04:24 - แก้วตา ธัมอินทำเส้นขนมจีน 3 สูตรเด็ด แบบมืออาชีพ     เมื่อได้ตระหนักว่าเส้นขนมจีนที่ขายๆ กันอยู่ทั่วไปนั้น มีการใช่สารกันบูดทุกเจ้าต่างกันเพียงมากน้อยเท่านั้น กินเปลี่ยนโลกและเพื่อนๆ ก็อยากจะรู้จัก เข้าใจขนมจีนให้มากขึ้นกว่าเป็นผ...

cook it yourself

น้ำกะทิลูกจัน03 Aug 2017 06:13 - แก้วตา ลักปลาแดกน้ำกะทิลูกจัน ลูกจัน(Gold apple) สุกผลสีเหลืองกลิ่นหอม น้อยคนที่จะไม่รู้จัก ผู้เขียนเองเมื่อตอนเป็นนักเรียนชั้นประถม พอถึงฤดูลูกจันสุก ก็คือช่วง มิถุนายน - สิงหาคม เพื่อนที่ที่บ้านมาต้นจัน มักจะเก็บผลลูกมาขายที่โ...
อุหน่อไม้ ใส่เห็ดขอนขาแข็ง...27 Jun 2017 13:59 - แก้วตา ลักปลาแดกอุหน่อไม้ ใส่เห็ดขอนขาแข็ง    หน้าฝนเวียนมาแบบนี้ ขาดไม่ได้ต้องมีเมนูหน่อไม้ ถ้าอยู่บ้านนอกคงได้หน่อไม้รวกจากเขาสดๆ เอามาเผาหอมๆ ไม่ก็เป็นไผ่เลี้ยงที่ไร่ สดใหม่ รสหวานนน...    อยู่กรุงเทพฯ นอกจากตามแผงผ...

ไม่บอกไม่ได้แล้ว

ผักยืนต้น กินผักอายุยืนโลกอายุยาว...03 Oct 2018 04:53 - adminผักยืนต้น กินผักอายุยืนโลกอายุยาว  การรณรงค์เรื่องความมั่นคงทางอาหารอาจมีนิยามความหมายและวิธีปฏิบัติได้หลายแนวทางแตกต่างกันไป แต่แนวทางหนึ่งซึ่งลงทุนไม่มาก ใช้เวลาไม่นาน ทั้งกระทำได้ทันทีด้วยตนเอง ก็คือการเพิ่มพูน “ความรู้” เ...
สารกำจัดศัตรูพืชที่อ้างว่าปลอดภัย...08 Sep 2015 05:17 - adminสารกำจัดศัตรูพืชที่อ้างว่าปลอดภัย อองเดร ช่วยทำเรื่องยากให้เป็นเรื่องเข้าใจได้ ด้วยการอ่านงานวิจัยทาง "วิทยาศาสตร์" ที่รับรองความปลอดภัยของการใช้สารเคมีสังเคราะห์กำจัดศัตรูพืช งานวิจัยว่าด้วยอันตรายของสารกำจัดศัตรูพืชและจ...

คนช่างเลือก

สาคูแท้ๆ แห่งควนขนุน...23 Nov 2017 06:39 - แก้วตา ธัมอินสาคูแท้ๆ แห่งควนขนุน คงน้อยคนที่ไม่รู้จัก ไม่เคยกิน ขนมสาคูกวน แป้งเม็ดเล็กๆ สีขาวกวนให้สุกใส่น้ำตาลเมื่อจะกินตักน้ำกะทิราด หรือไม่ก็นำไปทำเป็นสาคูไส้หมูของว่างที่หลายคนชื่นชอบ แป้งสาคูที่วางขายทั่วไปตามท้องตลาดนั้นแท้จ...
ดอนแร่ หมูหลุมปลอดยาปฏิชีวนะ...02 Nov 2017 05:53 - แก้วตา ธัมอินดอนแร่ หมูหลุมปลอดยาปฏิชีวนะ ข่าวคราวการใช้ยาปฏิชีวนะในปศุสัตว์ และพบว่าเมื่อตกค้างในเนื้อวัตว์และผู้บริโภคได้รับเข้าไปต่อเนื่องแม้จะในปริมาณไม่สูงแต่ส่งผลต่อสุขภาพระยะยาว ทำให้เกิดภาวะเชื้อโรคดื้อยา อย่างที่นิตยสารฉลาดซื้อ มูล...

City Farm

Global Food Movement

เรือแห่งสรรพรส On board Ark of Taste...02 Oct 2015 03:41 - adminเรือแห่งสรรพรส On board Ark of Taste “เหมือนกับโดนน้ำท่วมซัดพัดหาย อาหาร และรสชาติอันหลากหลายของมัน ที่ชุมชนต่าง ๆ สั่งสมกันมา ถูกชะล้างหายไปในกระบวนการอุตสาหกรรมเกษตร การสร้างมาตรฐานรสชาติ และระบบค้าโลก นี่คือการเปลี่ยนแปลงการกิ...
ชุมชนผู้ประกอบการแนวใหม่ใน UK...21 Sep 2015 07:39 - adminชุมชนผู้ประกอบการแนวใหม่ใน UKCambridge CropShare, based at Willow Farm in Lode, Cambridgeshire, is part of the Community Supported Agriculture network. Photograph: Cambridge CropShare  เดอะการ์เดี้ยน สรุป 5 กิจการแนวใหม่ในป...

ทำอาหารกินเองแบบสบายกระเป๋า