Cook It Yourself

ยำผีเสื้อ

แชร์

28

28

เปล่า! ไม่ได้มาชวนกินโปรตีนจากแมลง

ก็ผีเสื้อในที่นี้ไม่ใช่แมลงมปีกสีสวยบินในสวนยามกลางวัน หรือแมลงปีกสีทึมทึบที่บินโฉบเฉี่ยวหลอดไฟท่ามกลางความมืด  แต่มันคือ “ผัก”
จะเรียกว่า “ผัก” ตามความเข้าใจของคนทั่วๆ ไปก็คงจะงงกันอีก เพราะหลายคนอาจไม่เคยรู้เลยว่ามันกินได้ ฉันเองเมื่อสิบกว่าปีก่อนก็ไม่เคยรู้เช่นกัน  จนกระทั่ง “พี่แดง” แห่งเรือนปั้นหยาที่บางปลาม้า บอกให้รู้ตอนที่ไปขอพันธุ์ผีเสื้อมาปลูกว่าไอ้ต้นนี้กินได้ แกเก็บกินกับน้ำพริกบ่อยๆ ฉันเลยทดลองเด็ดก้านยาวๆ สีม่วงแดงใสที่ปลายก้านมีใบแตกออกเป็น 3 แฉก ซึ่งแต่ละใบดูเผินๆ คล้ายปีกผีเสื้อมาลองชิมทันที… รสของมันเปรี้ยวๆ ใสๆ  เนื้อนุ่มและกรอบ เหมาะกับน้ำพริกกะปิดีจริงๆ

ต้นผีเสื้อปลูกง่ายมากๆ จะแดดจัด หรือแดดรำไร ก็โตและให้ดอกให้ใบได้เสมอ  ดอกสีม่วงชมพูจางๆ และใบม่วงแดงจะคลี่กลีบออกมารับแสงยามเช้า  และหรุบหรู่ลงเมื่อยามพลบค่ำ  เวลาฉันเดินทางไปไหนต่อไหน 3 – 4 วัน แม้ไม่มีใครดูแลมัน  กลับมาเห็นอีกทีมันก็แค่หุบใบลงเพื่อรักษาความชุ่มชื้นของตัวเองเอาไว้  พอรดน้ำลงไปมันก็กลับสดชื่นสดใสขึ้นมาใหม่  เรียกพลังชีวิตตัวเองกลับมาใหม่ได้เสมอ

butterfly_veg02

โดยเนื้อสัมผัสของผีเสื้อ สำหรับฉันแล้วเหมาะจะเอามากินสดๆ อร่อยที่สุด ทั้งกินกับน้ำพริกหรือเอาไปเข้าเครื่องยำกับผักอื่นๆ ที่มีอยู่ในบ้าน  ยังไม่เคยค้นคว้าดูเหมือนกันว่ามีสรรพคุณทางสมุนไพรอย่างไร  แต่ถ้ายึดหลักเรื่องรสของสมุนไพรไทยแล้ว รสเปรี้ยวนอกจากจะทำให้กระชุ่มกระชวย ช่วยเจริญอาหารแล้ว ยังช่วยกัดเสมหะด้วย   คนที่เคยกินต้นผีเสื้ออย่างฉัน บางคราวเพียงแค่นึกถึงก็น้ำลายสอ พอๆ กับนึกถึงมะม่วง มะดันกับกะปิหวานอย่างไรอย่างนั้น

ยำผีเสื้อที่จะมาแบ่งสูตรกันวันนี้  นอกจากจะมีใบผีเสื้อ 3 – 4 ก้าน แล้ว ฉันใส่ผักอื่นๆ ที่โตมาด้วยกันกับมัน รวมๆ แล้วมีดังนี้

  1. ใบชะพลู  3  ใบ
  2. ใบมะกรูด 3 – 4 ใบ
  3. ผักชีใบยาว (ผักชีฝรั่ง) 3 ใบ
  4. ผักเป็ด (watercress) ทั้งสีเขียวและสีแดง
  5. พริกขี้หนู 4 – 6 เม็ด
  6. หอมแดง  4 – 6 หัว
  7. ดอกอัญชัน
  8. ถั่วงอกอินทรีย์ที่เพาะเองอีกขยุ้มมือหนึ่ง
butterfly_veg03
butterfly_veg04
กุ้งฝอยอบ

คราวนี้ก็มายำกันเลย

  1. นำผักต่างๆมาหั่นฝอย ซอยหยาบๆ รอไว้ ยกเว้นแต่ดอกอัญชัน ถั่วงอก และผักเป็ด
  2. เด็ดผักเป็ดเป็นใบๆ ออกจากก้าน ส่วนก้านที่เหลืออย่าโยนทิ้ง เอามาชำลงในดินที่แดดส่องรำไร รดน้ำวันละหน ไม่นานเท่าไหร่ก็จะแตกใบแตกกอรอให้เก็บมากินได้อีก
  3. เนื้อสัตว์ที่ใส่ในยำผีเสื้อ ฉันเลือกใช้กุ้งฝอยแม่น้ำกองละ 20 บาท ที่เพิ่งได้มาจากตลาดนัดหน้าหมู่บ้านเพื่อเพิ่มแคลเซียม เอามาล้างดึงเศษใบไม้แห้งที่ติดตามหนวดกุ้งออกให้หมดแล้วใส่หม้อ ใส่ใบมะกรูด 4 – 5 ใบ ปิดฝาตั้งไฟอ่อนถึงปานกลางสัก 5 นาที กะดูพอน้ำแห้งงวดดีกุ้งก็สุก  ใครหากุ้งฝอยอบไม่ได้ จะเลือกใส่หมูสับ กุ้งสับหรือรวนทั้งตัว กุ้งแห้ง ปลากรอบ ถั่วซีกทอด หรืออื่นๆ ก็แล้วแต่ชอบค่ะ
  4. น้ำยำ โดยทั่วไปจะใส่น้ำปลากับน้ำตาลปี๊บหรือน้ำตาลทราย แต่คราวนี้นำเสนอแบบครบคุณค่าอาหารขึ้นมาอีกหน่อย คือ เลือกใช้ “น้ำผึ้งโหนด” หรือ “น้ำตาลโหนด” เคี่ยวสัก 1 ช้อนชา ผสมกับเกลือเล็กน้อยคนให้ละลายดีแล้วเติมน้ำมันงา 1 ช้อนโต๊ะ กับน้ำมันรำข้าวอีก 1 ช้อนชา ราดลงบนผักและกุ้งที่เตรียมไว้ โรยงาดำคั่วบดเพิ่มความหอม จากนั้นคลุกเคล้าให้เข้ากัน
ผีเสื้อ

คราวนี้ก็กินผักที่ปลูกเองรอบๆ บ้านได้แบบง่ายๆ ครบคุณค่าวิตามิน เอ บี ซี อี  ไฮแคลเซียม และโปรตีน 

เคล็ดลับนิดเดียวตรงที่ ชอบอะไรแบบไหนก็ใส่มันเข้าไปตามชอบนั่นแหละ ชอบเปรี้ยวก็เพิ่มเจ้าผีเสื้อ  ชอบหอมแบบใบชะพลูที่ช่วยให้เจริญอาหารก็ใส่เพิ่มเข้าไป  กลัวเผ็ดก็ลดพริก หรือถ้าไม่ชอบอะไรก็ไม่ต้องใส่อันนั้น

แค่รู้ว่ากินได้  รู้รส  รู้กลิ่น เราก็สามารถดัดแปลงวิธีกินสารพัดผักได้ ก็จะตั้งใจกินมันซะอย่างอะนะ แค่สนุกที่จะเรียนรู้กับมันไปได้เรื่อยๆ  ไม่ใช่แค่ creative food แต่เป็น alternative food ของเราเอง ที่สร้างความครื้นเครงใจไปพร้อมๆ กับความอิ่มอร่อยและประหยัด

เครื่องปรุง
เครื่องปรุง
ผักต่างๆ ตามแต่ชอบ
ผักอะไรก็ใส่ได้
  • ถ้าอยากปลูกผีเสื้อเอาไว้นานๆ มี 2 วิธี คือ เลือกตัดเฉพาะกิ่งที่โตเต็มที่หรือแก่จัดแล้ว  เลือกดูก้านยาวที่สุดในกอ หรืออีกแบบหนึ่งคือค่อยๆ ใช้นิ้วขุดคุ้ยลงไปในดินที่ปลูก แล้วถอนขึ้นมาทั้งหัว จากนั้นเด็ดเอาแต่ใบไปกิน ส่วนหัวก็เอาไปขยายปลูกในกระถางใหม่ โดยดินที่ปลูกเป็นดินร่วนก็โอเคแล้ว  หัวผีเสื้อที่ได้มาเอากลบดินใช้ฝ่ามือกดให้เนื้อดินแนบแน่นเพื่อให้น้ำค่อยซึมซาบลงไป  รดน้ำแค่วันละครั้ง  ภายใน 4 – 5 วัน มันก็ค่อยๆ แตกยอดออกมาใหม่  อีกสัก 1 เดือนก็จะได้กอผีเสื้อสวยๆ เพิ่มอีกกอ  คราวนี้ก็มีกินได้ต่อไม่รู้จบ
  • ว่ากันว่าผักเป็ดทั้งสีแดงและสีเขียวมีสรรพคุณช่วยฟอกโลหิต และบำรุงน้ำนม  ใครรักสุขภาพแบบเน้นการกินผักหลากสีก็จะรู้ว่ามันมีแอนติออกซิแดนท์สูงเสียด้วย  นอกจากกินสดๆ เป็นผักยำและผักสลัดแล้ว  ยังเอามาใส่ผัดผักไฟแดง ก๊วยเตี๋ยวราดหน้า แกงเลียง แกงส้มก็ได้  บางคนก็เอามาชุบแป้งแล้วทอดกรอบ จิ้มกับน้ำจิ้ม 4 รส เปรี้ยว-หวาน-เค็ม-เผ็ด
  • เครื่องปรุงที่เป็นผักทั้งหมดหาเองได้จากในบ้าน แต่ที่ยังพึ่งพิงจากข้างนอกก็จะเป็นผลิตผลจากเพื่อนๆ ที่รู้จักและไว้ใจได้ในกระบวนการผลิต อย่างหอมแดงกับน้ำมันรำข้าวนี่มาไกลจากตลาดสีเขียว จ.สุรินทร์ ผลิตโดย ”สหกรณ์เกษตรอินทรีย์กองทุนข้าวสุรินทร์”  สนใจติดต่อได้ที่ร้านข้าวหอม โทร. 044-515-857  หรือคุณทิพย์ 081-977-4610
ผักเป็ด
ชำผักเป็ด
dugveg03
ผักเป็ด 2 สี
dugveg05


ช่วงหอมกับกระเทียมออกใหม่ๆ ฉันลองกะปริมาณดูพอให้ใช้ชนปี  สมทบกับยอดจากเพื่อนๆ ที่อยากได้ด้วย แล้วค่อยตกลงใจโทรไปสั่งตอนช่วงก่อนสงกรานต์ที่ผ่านมา  คนที่ได้กินหอมแดงกับกระเทียมอินทรีย์ต่างเอ่ยถึงสรรพคุณกลิ่นหอมฉุนสมคำชวนเชื่อและช่วยซื้อแบบไม่ทำให้ผิดหวัง  

ส่วนงาที่เอามาคั่วเองกับน้ำมันงามาจาก “ไร่ดินดีใจ” อ.หนองฉาง จ.อุทัยธานี ซึ่งผลิตมาจากครอบครัวอินทรีย์ของคุณนกและคุณกำพล ทำความรู้จักเพิ่มเติมได้ที่  หรือโทร. 086-159-8939  งาอินทรีย์ต้องค่อยๆ ซื้อมาเพราะว่ากลัวเชื้อรา ซึ่งดูได้ยากมาก  แต่ถ้าได้จากแหล่งที่มีกระบวนการแบบอินทรีย์  แล้วเพิ่งผลิตได้ไม่นาน เราก็เอามาคั่วและบดกินได้สบายใจ หอมอร่อยแบบไม่ต้องกลัวสารอัลฟาทอกซิน

ยำเสร็จแล้ว

เรื่องโดย

บุญตา วนานนท์

นักคิด นักเขียนที่สนใจ อาหาร เกษตร สิ่งแวดล้อม